Öğretmenlerin maaş ve ek ders hacizlerinde Yargıtay kararları ve yasal oranlar nasıl uygulanıyor? İLKSAN aidatı, DYK ücretleri ve nafaka kesintilerinde merak edilen tüm ayrıntılar.
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerin maaş haczi kesintilerinde, güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde uygulanan yasal oranlar ve esaslar kurulmaya devam ediyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun emsal niteliğindeki kararları doğrultusunda, öğretmenlerin geçimini sağlayan yan ödemelerin hukuki sınırları ve icra kesintisi oranları şu şekilde uygulanmaktadır:
* Ana Net Maaş: İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 83. maddesi gereğince, taban aylık, tazminat ve yardımların dahil olduğu net maaş tutarından en fazla %25 (1/4) oranında kesinti yapılmaktadır.
* Ek Ders ve DYK Ücretleri: Yargıtay HGK’nın emsal kararları gereğince “ücret” sayılan ek ders ve Destekleme ve Yetiştirme Kursu (DYK) ödemelerinin tamamına el konulması hukuka aykırı olup, kesinti oranı en fazla %25 ile sınırlıdır.
* Merkezi Sınav Görevleri: MEB, ÖSYM, LGS ve YKS gibi merkezi sınavlardan alınan görev ücretleri de genel ücret kapsamında değerlendirilerek en fazla %25 oranında haczedilmektedir.
* İLKSAN Aidatı: İlkokul öğretmenleri için zorunlu olan İLKSAN kesintisi haczedilemez (%0) nitelikte olup, icra matrahından önce net maaştan düşülmektedir.
* Emekli İkramiyesi: İcra takibi devam ederken emekli olan öğretmenlerin ikramiyesinden, borç tutarını geçmemek kaydıyla tamamına (%100) kadar kesinti yapılabilmektedir.
* Nafaka Borçları: Nafaka alacaklarında %25’lik genel sınır uygulanmamakta; mahkeme kararıyla belirlenen aylık nafaka tutarı, diğer hacizlerden bağımsız ve öncelikli olarak tahsil edilmektedir.
Uygulamada zaman zaman karşılaşılan hatalı kesintilere karşı (örneğin ek ders ücretlerinin tamamının kesilmesi durumunda), öğretmenlerin İcra Mahkemesi’ne şikayet (itiraz) yoluyla başvurarak kesintiyi yasal sınırı olan %25’e düşürme hakkı bulunmaktadır.
